Kamion, tedarik zincirinize tüm bunları kazandırırken karbon salınımızı da azaltmanızı sağlar! Daha fazla bilgi için! Uzmanımız Sizi Arasın

Taşıma İrsaliyesi Nedir? Neden Kullanılır?

Kamion » Lojistik Terimler Sözlüğü » Taşıma İrsaliyesi Nedir? Neden Kullanılır?
Yazar : Ecem Tek
2 Mayıs 2024 - Lojistik Terimler Sözlüğü
12345
Loading...
162 Görüntülenme

Taşıma İrsaliyesi Ne Demek?

Taşıma irsaliyesi, lojistik sektöründe önemli olan belgelerden biri. Ücret karşılığında taşınan yükün yetkili kurumlar tarafından denetlenmesini sağlayan bu belge, araç içinde mutlaka bulunması gerekir. Taşınan malın ticari yönü önemli değil. Eğer bir yükün ücret karşılığında taşınıyorsa sevk irsaliyesi dışında taşıma irsaliyesi de düzenlenmeli.

Resmi belge, yönetmelikle belirlenen özellikler taşımalıdır. Belli şekil ve ölçülerde hazırlanması gereken taşıma irsaliyesi, anlaşmalı matbaalardan temin edilebilir.

Anlaşmalı kurumların düzenlediği özel belgelerden biri olan taşıma irsaliyesinin, her sevkiyat için ayrı düzenlendiğini söyleyebiliriz. Taşımacılık hizmeti sunan firmalar, bu belgeyi yasal olarak bulundurmakla yükümlü.

Taşıma irsaliyesi; lojistik sektöründe faaliyet gösteren ve yük taşıyan firmaların düzenlemesi gereken önemli bir belge. VUK 240. maddesinde yer alan bilgilere göre düzenlenen taşıma irsaliyesi, nakliye hizmeti sunan firmaların gelir ve gider dengesinin takip edilmesini sağlıyor. Muhasebe kayıtlarında ve vergilendirme uygulamalarında önemli rol oynuyor. Yük taşımacılığının resmileştirilmesi için hazırlanan bu belgede mutlaka yer alması gereken önemli bilgiler bulunuyor. Belgenin geçerli olması için bilgiler eksiksiz şekilde doldurulmalı. 

Taşıma İrsaliyesi Zorunlu Mu?

Bu belge sevk irsaliyesinden farklı olarak yük sahibi tarafından değil, taşıma işi yapan firma tarafından hazırlanıyor. Yük taşıyan araçta hem sevk hem taşıma irsaliyesi bulunması gerektiğini hatırlatalım. Eğer kişi kendi yükünü taşıyorsa sadece sevk irsaliyesi kesmesi yeterli. Nakliye işini başka bir firma üstlendiğinde yani ücret karşılığında mal taşındığında taşıma irsaliyesi zorunlu hale geliyor.

Sevk ile Taşıma İrsaliyesi Arasındaki Fark Nedir?

Sevk irsaliyesi ile taşıma irsaliyesi en çok karıştırılan iki belge. Benzer bilgiler içerdiği için taşımacılık sektöründe birbirinin yerine kullanılabileceği düşünülüyor. Oysa bu hatalı bir varsayım. Sevk irsaliyesi; yükün depodan çıkarak farklı bir yere gönderilmesi için gönderici firma tarafından düzenlenir. Detaylı lojistik bilgiler içermesine gerek yok. Gönderici firmayı, yükün tanımını ve sevk yapıldığını gösteren bir resmi belge olarak karşımıza çıkıyor.

Taşıma irsaliyesi ise; malın tanımının ve nereye gönderildiğinin yanı sıra hangi araçla taşındığı, kimin taşıdığı gibi lojistik bilgileri detaylı şekilde gösterir. Taşıma sürecini gerçekleştiren firma düzenler. Ücret karşılığından yük taşındığından mutlaka hazırlanması gereken yasal bir belge olarak düşünebiliriz. 

Taşıma irsaliyesi düzenlense bile sevk irsaliyesi mutlaka hazırlanmalıdır. Yük gönderim sürecinde tüm yasal evrakların eksiksiz olması, ticaretin sorunsuz ilerlemesini sağlıyor. Aksi halde yapılan denetimler ve çevirmeler sırasında tespit edilen eksik evraklar malın bekletilmesine, zarar görmesine, alıcı ve satıcı kişilerin yasal yükümlülükle karşılaşmasına neden olabilir. 

Taşıma İrsaliyesinin İşlevleri Nelerdir?

Ticaret ve lojistik sektöründe kullanılan taşıma irsaliyesi, süreçlerin sorunsuz ilerlemesini sağlıyor. Taşıma irsaliyesinin işlevleri; yükün sorunsuz taşınması, alıcının bilgilendirilmesi, yasal denetimin sağlanması, muhasebe ve vergi işlemlerinin uygulanması, hukuki geçerlilik olarak kullanılması şeklinde sıralanabilir. 

Yükün türüne, şekline, miktarına ve yapısına göre düzenlenen bilgiler ticaret sırasında hem alıcının hem satıcının süreci takip etmesini kolaylaştırıyor. Alıcının bilgilendirilmesi için de kullanılan taşıma irsaliyesi, taşıma sürecinin tamamlandığını ve malın teslim alındığı göstermek için önemli. 

Muhasebe ve vergi işlemlerinin doğru yapılması için taşıma irsaliyesi gerekli. Alıcı ve satıcı arasında yük sevkiyat süreci bu evrak sayesinde resmileşiyor. Taşıma sırasında yaşanan herhangi bir anlaşmazlıkta hukuki süreçlerde belirleyici rol oynayan taşıma irsaliyesi, düzenli ve doğru şekilde hazırlanmalı. 

Taşıma İrsaliyesi Neden Önemli?

Lojistik sektöründe faaliyet gösteren tüm firmalar yasal düzenlemelere uygun hareket etmeli. Yasalar ile korunan belgelerin doğru şekilde düzenlenmesi ve kullanılması şirketlerin işleyişine de fayda sağlıyor. Taşıma irsaliyesi, taşımacılık hizmeti sunan firmalara sağladığı faydaları birlikte inceleyelim;

  • Ticaret sektöründe güven, paydaşların kazançlı çıkmasını sağlayan unsurlardan biri. Belge üzerinde yer alan yük detayları, alıcı ve satıcı arasında güven ilişkisini destekliyor. Yükün doğru ve eksiksiz taşınması için bu detaylar önemli.
  • Taraflar arasında yaşanan herhangi bir anlaşmazlık durumunda hukuki süreçlerin verimli şekilde yönetilmesini sağlayan belgelerden biri, taşıma irsaliyesidir. Yük sahibinin, alıcının ve taşıyan şirketin sevkiyat boyunca kendini güvende hissetmesini sağlıyor.
  • Malın taşıma sürecini belgeleyen irsaliye, takip sürecini kolaylaştırmak için ideal. Yükün nereden nereye taşındığını, hangi araçla taşındığını ve taşıma sürecindeki diğer detayları bu belgeden taraflar kolaylıkla takip edebiliyor.
  • Yasal ceza ve yaptırımları önlemek için ticaret belgelerinin eksiksiz olması gerekiyor. Taşıma irsaliyesi, lojistik faaliyetlerini sürdüren firma için bir sorumluluk olarak öne çıkıyor. Muhasebelendirme ve vergi işlemlerinde gerekli bir evrak olarak hazırlanması gerekiyor.
  • Uluslararası taşımacılık ve çevrimiçi ticaret sistemlerinde lojistik süreçlerin pratik şekilde takip edilmesini sağlıyor. Dijitalleşme ve panel sistemi, yasal evrakların takibini kolaylaştırıyor. Özellikle e-irsaliye gibi dijital uygulamalar sürdürülebilir yaklaşım için de önemli. 

Taşıma İrsaliyesi Nasıl Kesilir?

1986 yılına kadar 28×20 ölçülerinde olan ve sonrasında 14×20 ebatlarında üretilen, anlaşmalı matbaalardan elde edilen taşıma irsaliyesi önemli belgeler arasında. 3 nüsha halinde düzenlenmesi unutulmamalı. Taşımacılık hizmeti sunan şirkette, nakliyecide ve mal taşıtan firmada bulunan nüshalar kontrol açısından önem taşıyor.

Maliye Bakanlığı kaşesi ile düzenlenen taşıma irsaliyesinin üst sol tarafında şirketin ismi ve adresi yazmalı. Sağ üst köşede ise makbuzun sıra ve seri numarası bulunmalı. Altına yükün cinsi ve yüklendiği tarih belirtilmeli. Aynı sırada yazılması gereken bilgiler ise; yükün miktarı, teslim eden ve gönderenin adı soyadı, vergi dairesi, hesap numarası, gönderilenin bilgileri, nakliye ücreti şeklinde söylenebilir.

Yük taşımacılığı yapan firmaların düzenlemesi gereken taşıma irsaliyesi, firma ve taşınan malın özelliklerine göre detaylı bilgiler içeriyor. Resmi bir belge olduğu için bilgilerin eksiksiz yazılması önem arz ediyor. Yük taşıyan kişilerin aracında bulunan bu belge, denetimler sırasında memurlara gösterilmeli.

Taşıma İrsaliyesinde Bulunması Gereken Bilgiler

VUK 240’ıncı maddede 209’uncu madde gereğince belirlenen taşıma irsaliyesinde bulunması gereken önemli bilgiler eksiksiz şekilde yazılmalı demiştik. Peki nedir bu bilgiler?

  • İlgili başlık ve Maliye Bakanlığı kaşesi
  • İl plaka kodu
  • Düzenlenme tarihi, irsaliye tarihi, seri ve sıra numarası
  • İrsaliyeyi düzenleyenin adı-soyadı, ticaret unvanı ve adresi, vergi dairesi ve numarası
  • Yükün taşımacı tarafından teslim alındığı tarih
  • Malın cinsi veya cinsi belli değilse kasa, sandık ve balya gibi kategorilendirilmesi
  • Yükün miktarı
  • Kim tarafından gönderildiği ad soyadı, ticaret unvanı ve adresi, vergi dairesi ve numarası
  • Nereye ve kime gönderildiği
  • Taşıma ücreti
  • Karayolu ile taşınacaksa plaka numarası
  • Sürücünün adı soyadı 
  • Düzenleyenin imza ve kaşesi
  • Yükü gönderenin imza ve kaşesi

E-Taşıma İrsaliyesi Nedir? Avantajları Nelerdir?

2020 yılından sonra zorunlu hale gelen e-irsaliye sistemi, taşımacılık alanında hız kazanmayı sağlıyor. Yük sevkiyatlarında düzenlenmesi zorunlu olan sevk irsaliyesi, elektronik sisteme aktarıldığında işlemlerin daha hızlı ilerlemesi mümkün hale geliyor. Üstelik elektronik ortamlarda düzenlenen bu belge barkod sistemi ile yol deneyimleri sırasında kolay bir şekilde kontrol edilebiliyor. 

Lojistik firmaları taşıma irsaliyesi düzenleyerek ve yük taşıtan şirketten sevk irsaliyesi alarak taşıma işlemini gerçekleştiriyordu. E- irsaliye sistemi artık taşımacılık yapan şirketin sevk irsaliyesi düzenlenmesini sağlıyor. Taşıma irsaliyesini ve sevk irsaliyesini taşımacı şirketin hazırlaması süreci hızlandırıyor. Nakliye süreçlerinin daha verimli şekilde ilerlemesi için dijitalleşme önemli.

E-irsaliye sisteminde daha fazla detay bilgi isteniyor. Matbu sevk irsaliyesine göre e-irsaliye firmanın daha fazla sevkiyat bilgisine sahip olmasını gerektiriyor. Firmaların süreci takip etmesi ve belirtilen yasal süreler içinde işlemleri tamamlaması büyük öneme sahip. 

Sorunsuz şekilde yükün taşınması ve yasal düzenlemelere uyulması için şirketlerin önemli belgeleri doğru hazırlaması kritik rol oynuyor. Lojistik sektöründe faaliyet gösteren şirketler ithalat, imalat, depolama ve müşteriye teslime kadar olan tüm mal akışını gözden geçirmeli. Lojistik süreçlerinin takip edilmesini sağlayan panel sistemi, şirket kaynakları için verimli bir seçenek. Firmalar nakliye ve lojistik süreçlerinde güvenilir markalarla işbirliği yaparak, yasal düzenlemeleri inceleyerek, güncel gelişmeleri takip ederek yüklerinin güvenle taşınmasını sağlayabilir.

 

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/218410

https://www.verginet.net/StandartIcerik.aspx?ID=5833#:~:text=1%2D%20Ta%C5%9F%C4%B1ma%20irsaliyesini%20d%C3%BCzenleyenin%20ad%C4%B1,%27inin%20kaydedilmesi%20ile%20yeterlidir

Bu yazıyı paylaşmayı unutmayın!

yük tasiyanlar yük verenler
Hemen Başla